{"id":241,"date":"2021-04-18T11:13:38","date_gmt":"2021-04-18T08:13:38","guid":{"rendered":"http:\/\/atesxd.com\/?page_id=241"},"modified":"2021-08-22T23:32:56","modified_gmt":"2021-08-22T20:32:56","slug":"pandemi","status":"publish","type":"page","link":"http:\/\/atesxd.com\/en\/pandemi","title":{"rendered":"Pandemi"},"content":{"rendered":"

G\u00f6z\u00fcm\u00fczle g\u00f6remedi\u011fimiz, dokunamad\u0131\u011f\u0131m\u0131z bir bela y\u00fcz\u00fcnden t\u00fcm d\u00fcnya de\u011fi\u015fti. \u0130nsanlar de\u011fi\u015fti. Hi\u00e7 de\u011fi\u015fmeyece\u011fini sand\u0131\u011f\u0131n\u0131z k\u00fclt\u00fcrler bile de\u011fi\u015fti.<\/p>\n\n\n\n

Biz burada bir deneyim tasar\u0131mc\u0131s\u0131n\u0131n g\u00f6z\u00fcnden bakmak zorunday\u0131z. \u0130\u015fin sa\u011fl\u0131k, ekonomi ve hatta politika y\u00f6n\u00fcnden o kadar b\u00fcy\u00fck bir kapsam\u0131 var ki bizim boyumuzu a\u015f\u0131yor. Her \u015feyden bahsedemeyiz do\u011fru ama g\u00f6revimiz olan taraftan bakabiliriz. Olu\u015fan psikolojik bask\u0131y\u0131 ve bunun kullan\u0131c\u0131 davran\u0131\u015flar\u0131nda yaratt\u0131\u011f\u0131 etkileri hi\u00e7 olmad\u0131\u011f\u0131 kadar yak\u0131ndan incelemeliyiz.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
CDC<\/a> – Unsplash<\/a><\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

Genel ortam\u0131 de\u011ferlendirelim \u00f6nce. D\u00fcnyan\u0131n bir ucundaki bir \u00fclkede ortaya \u00e7\u0131kan bir vir\u00fcs (Covid-19<\/strong>) o \u00fclkeden ba\u015flamak \u00fczere t\u00fcm d\u00fcnyaya yay\u0131ld\u0131. Remote olarak nitelenen sadece birka\u00e7 ailenin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 \u0131ss\u0131z adalarda bile g\u00f6r\u00fcld\u00fc. Bu yaz\u0131y\u0131 yazd\u0131\u011f\u0131m d\u00f6nemde -resmi kay\u0131tlara g\u00f6re- d\u00fcnyada vir\u00fcs kaynakl\u0131 \u00f6len ki\u015fi say\u0131s\u0131 3 Milyon\u2019u ge\u00e7ti.<\/p>\n\n\n\n

Aylarca ama aylarca maskenin gerekli olup olmad\u0131\u011f\u0131, hangi ya\u015ftaki, hangi renkteki insanlar\u0131n daha \u00e7ok etkilendi\u011fi, s\u0131cakla yay\u0131lma etkisinin azal\u0131p azalmad\u0131\u011f\u0131 ve benzeri konular tart\u0131\u015f\u0131ld\u0131. Kararlar al\u0131nd\u0131, kararlar geri \u00e7ekildi. Milyarlarca (milyon de\u011fil) insan muhtelif yasaklarla hayat\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirmek zorunda kald\u0131. Sa\u011fl\u0131k sistemleri b\u00fcy\u00fck yara ald\u0131.<\/p>\n\n\n\n

10 civar\u0131 a\u015f\u0131 bulundu, milyonlarca \u00fcretildi ve kullan\u0131ld\u0131 ama ne gariptir ki hastalanma ve \u00f6l\u00fcm say\u0131lar\u0131 azalmak bir kenara artmaya devam etti. Mutasyona u\u011frayan vir\u00fcs daha da \u00e7ok yay\u0131l\u0131p daha da \u00e7ok can almaya devam etti. Ediyor.<\/p>\n\n\n\n

Uzatmaya gerek yok, \u00f6zetle insano\u011flu olarak \u00fcstesinden gelemedi\u011fimiz kaotik bir ortam olu\u015ftu.<\/p>\n\n\n\n

Duygular<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u0130ki olumsuz duygumuz deliler gibi tetiklendi. Korku<\/strong> ve g\u00fcvensizlik<\/strong>.<\/pre>\n\n\n\n
Hastalanmaktan korktuk, \u00f6lmekten korktuk, sevdiklerimize bir \u015fey olmas\u0131ndan korktuk, i\u015fimizi kaybetmekten korktuk, hayat\u0131m\u0131z\u0131 renklendiren her \u015feyi kaybetmekten korktuk.<\/p>\n\n\n\n
Do\u011fru ve h\u0131zl\u0131 kararlar al\u0131p almad\u0131\u011f\u0131ndan \u015f\u00fcphe etti\u011fimiz y\u00f6neticilere, politikac\u0131lara g\u00fcvensizli\u011fimiz artt\u0131. Yay\u0131nlanan istatistiklere kar\u015f\u0131 g\u00fcvensizli\u011fimiz. Hasta olmas\u0131na ra\u011fmen hasta oldu\u011funu saklad\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz insanlara kar\u015f\u0131 g\u00fcvensizli\u011fimiz. \u00dclkemize ve insan\u0131m\u0131za g\u00fcvensek bile bu konuda bizi birebir etkileyen d\u00fcnyan\u0131n ba\u015fka \u00fclkelerine ve insanlar\u0131na g\u00fcvensizli\u011fimiz artt\u0131. Maskesini takmayan ya da yar\u0131m yamalak takan ama \u00e7evremizde duyars\u0131zca dola\u015fan insan say\u0131s\u0131 bizi deh\u015fete d\u00fc\u015f\u00fcrd\u00fc.<\/p>\n\n\n\n
\"\"
Standsome Worklifestyle<\/a> – Unsplash<\/a><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
Evimize kapand\u0131k. Telefonlar\u0131m\u0131za, televizyonlar\u0131m\u0131za, bilgisayarlar\u0131m\u0131za sar\u0131ld\u0131k. Bir\u00e7o\u011fumuz i\u015fini evinden y\u00fcr\u00fctmeye ba\u015flad\u0131. Sekt\u00f6rdeki yayg\u0131n terminolojiyle \u2018remote<\/strong>\u2019 denilen yani ofis d\u0131\u015f\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 ifade eden \u00e7al\u0131\u015fma sisteminin beklenenden daha verimli oldu\u011fu ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. Maliyetler d\u00fc\u015ft\u00fc. Dev finans kurumlar\u0131 remote \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 zorunlu ve kal\u0131c\u0131 hale getirdi. Zaten y\u0131llard\u0131r var olmas\u0131na ra\u011fmen remote ya\u015fam tarz\u0131na direkt kar\u015f\u0131l\u0131k verdi\u011fi i\u00e7in  Zoom<\/strong> diye bir k\u00fclt\u00fcr olu\u015ftu. Bir video konferans yaz\u0131l\u0131m\u0131 ismi olmas\u0131na ra\u011fmen Zoomlamak gibi fiillere kaynak oldu.<\/p>\n\n\n\n
Hi\u00e7 saklamayal\u0131m. Ekran\u0131 olan cihazlarla aram\u0131z zaten iyiydi. \u015eimdi ise ailenin zorunlu bir \u00fcyesi oldular. Bu da kullan\u0131c\u0131 deneyimi<\/a><\/strong> konusunun daha fazla de\u011fil, kat be kat daha fazla \u00f6nemli hale gelmesine neden oldu.<\/p>\n\n\n\n
Kullan\u0131c\u0131 De\u011fi\u015fti<\/strong><\/p>\n\n\n\n
Bizim olay\u0131m\u0131z insanlar yani kullan\u0131c\u0131lar\u0131m\u0131z. R\u00fczgar esti\u011finde psikolojileri nas\u0131l de\u011fi\u015fiyor bu bile bizim i\u00e7in \u00f6nemli. O y\u00fczden pandemi gibi \u00f6nemli bir ortam\u0131n\u0131n etkilerini daha detayl\u0131 incelemek zorunday\u0131z. Coronavir\u00fcs \u00f6ncesi ya\u015famla sonras\u0131 ya\u015fam\u0131 kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131ral\u0131m;<\/p>\n\n\n\n
Covid-19 \u00d6ncesi<\/strong><\/td>Covid-19 Sonras\u0131<\/strong><\/td><\/tr>
Evden i\u015fe, i\u015ften eve gitmek<\/td>Evden \u00e7al\u0131\u015fmak<\/td><\/tr>
\u00c7ocuklar\u0131 okula ve sosyal faaliyetlere g\u00f6t\u00fcrmek<\/td>\u00c7ocuklarla evde ilgilenmek, e\u011fitimlerini evde ger\u00e7ekle\u015ftirmek<\/td><\/tr>
Spor salonuna gitmek<\/td>Evde veya a\u00e7\u0131k alanlarda spor yapmak ya da hi\u00e7 yapmamak<\/td><\/tr>
Geni\u015f arkada\u015f gruplar\u0131yla sosyalle\u015fmek<\/td>K\u00fc\u00e7\u00fck arkada\u015f gruplar\u0131yla sosyalle\u015fmek ya da hi\u00e7 sosyalle\u015fmemek<\/td><\/tr>
Ma\u011fazalardan al\u0131\u015fveri\u015f yapmak<\/td>\u0130nternet \u00fczerinden al\u0131\u015fveri\u015f yapmak<\/td><\/tr>
D\u0131\u015far\u0131da yemek yemek<\/td>Eve yemek sipari\u015f etmek<\/td><\/tr>
Sinema ve tiyatroya gitmek<\/td>\u0130nternet \u00fczerinden film izlemek<\/td><\/tr>
Yurt d\u0131\u015f\u0131na geziye gitmek<\/td>K\u0131sa ve lokal gezilere \u00e7\u0131kmak<\/td><\/tr>
Doktora gitmek<\/td>\u0130nternet \u00fczerinden terapi almak<\/td><\/tr>
B\u00fcrokratik i\u015flemler i\u00e7in h\u00fck\u00fcmet binalar\u0131na gitmek<\/td>B\u00fcrokratik i\u015flemleri internet \u00fczerinden halletmek<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n
Kullan\u0131c\u0131lardaki de\u011fi\u015fimleri baz\u0131 ba\u015fl\u0131klar halinde ele alal\u0131m;<\/p>\n\n\n\n